Thêm không khí và nước. Đó là tất cả những gì bạn cần làm để biến Lều bê tông từ một hộp nguyên liệu vận chuyển được thành một kiến trúc vững chắc không cần cọc chống, có thể giúp nhanh chóng cứu trợ trong những môi trường khó khăn. Khoa học nền tảng của “nhà trong túi” kỳ diệu này được giải thích rất đơn giản: nước hydrat hóa vỏ ximăng của cái “túi”, trong lúc một lượng hóa chất giải phóng một lượng khí gas nhất định vào khung nhựa bên trong làm phồng toàn bộ cấu trúc lên. Trong vòng 12 giờ, lớp vỏ bê tông đã phủ chặt cái khung, và úm ba la, một chỗ trú vững chắc đã sẵn sàng cho bạn.

Lợi ích thì nhiều, ý tưởng thì rất đơn giản, nhưng tác phẩm rõ ràng là một thách thức trí tuệ. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi hai tác giả trẻ của Lều bê tông là Peter Brewin và Will Crawford ngập trong các giải thưởng ngay từ khi bắt đầu phát triển ý tưởng này hồi còn học Đại học Nghệ thuật Hoàng gia (RCA). Giải thưởng gần đây nhất của họ là “Giải thưởng Saatchi & Saatchi dành cho những ý tưởng làm thay đổi thế giới năm 2005” (một giải thưởng danh giá trị giá 100.000 đô la tiền thưởng và các dịch vụ tư vấn khác của Saatchi & Saatchi). Giải thưởng này càng làm cho hai nhà phát minh được chú ý và khen ngợi.

Brewin và Crawford phát triển ý tưởng có thể thay đổi thế giới này của họ khi còn học cao học kỹ sư tại Đại học Nghệ thuật Hoàng gia ở London. Brewin cho biết họ có được nguồn cảm hứng ban đầu cho thiết kế này là nhờ suy nghĩ về vỏ trứng: “trứng có cấu trúc chịu nén cực tốt”. Anh cũng thừa nhận họ còn có cảm hứng từ khuôn bó bột bằng thạch cao – một nguyên liệu ẩm có khả năng cứng rất nhanh.

Brewin giải thích thêm “chúng tôi làm mẫu đầu tiên khá nhanh. Hồi đó chúng tôi còn đi học nên dành những thời gian nghỉ lễ cho việc dựng mẫu bởi vì các xưởng chế tạo vẫn mở cửa và trang thiết bị thì đã có sẵn rồi. Cứ thế chúng tôi thử mẫu trong vòng 2 năm khóa học cao học, và sáu tháng vừa qua thì chúng tôi dành toàn bộ thời gian cho nó.”

Mặc dù ý tưởng đã từng thu hút được sự chú ý và nhiều giải thưởng nhưng chính là nhờ công bố giành được giải thưởng Saatchi & Saatchi danh giá mà phát minh này và các tác giả đã được báo chí khắp thế giới đưa tin. Brewin thừa nhận ‘Việc đoạt giải thưởng cực kỳ ích lợi về nhiều mặt, đầu tiên là giúp quảng bá và mang lại độ tín nhiệm – rồi chúng tôi còn gây dựng được nhiều mối quan hệ rất tốt. Ngoài ra nó còn giúp chúng tôi được hỗ trợ trực tiếp. Cách đây có nửa tiếng tôi vừa nói chuyện với Saatchi & Saatchi về việc giúp đăng ký nhãn hiệu và mấy việc khác – họ rất ủng hộ.’

Việc ngày càng được chú ý và tài trợ sau khi công bố giải thưởng sẽ giúp Brewin và Crawford bước vào giai đoạn sản xuất trong năm nay. Đây là tin vui không chỉ cho các tác giả mà còn cho tất cả những ai sống trong các vùng chiến tranh và các khu vực rộng lớn bị ảnh hưởng của thiên tai – những nơi mà các tổ chức cứu trợ đang tuyệt vọng mong chờ những “căn nhà” vững chãi có thể mang đi mang lại dễ dàng và lắp ghép nhanh chóng. Hai tác giả đã bỏ ra một tháng sang Uganda gặp các cơ quan của Liên hiệp quốc và các tổ chức phi chính phủ, thăm các trại tị nạn và trình bày về mẫu nhà trú ẩn của mình. Họ nhận được sự hưởng ứng tích cực và Monica Castellarnau – phụ trách chương trình của Medecins Sans Frontieres ở Uganda tuyên bố ‘nếu có ở đây thì hôm nay chúng tôi sẽ mua ngay 10 cái.’

Hai nhà sáng chế hiểu quá rõ về những lợi thế của Lều bê tông so với các cấu trúc nhẹ hơn như lều vải. Lều bê tông bền và chắc hơn, giúp bảo vệ con người, trang thiết bị và các nguồn tiếp tế tốt hơn. Will Crawford giải thích thêm ‘Lều cứu trợ này có thể được chuyển đến trong điều kiện hoàn toàn vô trùng. Điều này giúp thực hiện được các ca phẫu thuật tại chỗ trước đây không thể thực hiện được ngay từ ngày đầu tiên xảy ra khủng hoảng.’

Brewin thừa nhận những lợi ích mà Lều bê tông có thể mang lại cho nhiều nơi trên thế giới, nhưng cũng cho biết thực ra sáng chế này đối với họ trước hết là do đam mê bản thân tiến trình thiết kế. ‘Chúng tôi học khóa kỹ sư này là bởi chúng tôi muốn được làm, được chế tạo những gì chúng tôi quan tâm – đó là thách thức về mặt kỹ thuật. Tôi cho rằng sẽ khá là nguy hiểm nếu chỉ nhìn nhận mọi thứ từ quan điểm “tôi muốn giúp mọi người” bởi như thế anh sẽ dễ thất bại. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực mà chúng tôi quan tâm; công việc mà các kỹ sư làm để giúp con người. Bởi thế, nó làm cho dự án trở nên hấp dẫn hơn vì chúng tôi vừa được thử thách về mặt kỹ thuật lại vừa có thể mang lại các lợi ích xã hội.’

Brewin và Crawford có quá trình học chuyên môn khá giống nhau. Trước khi gặp nhau ở Đại học Nghệ thuật Hoàng Gia thì Brewin học ngành Kỹ sư ở Đại học Cambridge trong khi Crawford học Kỹ sư cơ khí ở Bristol và Berkeley, California. Khi được hỏi sự giống nhau đó hỗ trợ hay cản trợ sự hợp tác làm việc của họ thì Crawford trả lời ‘thường thì bạn sẽ làm việc trong một nhóm mà mỗi người có chuyên môn khác nhau, nhưng thực ra việc có chuyên môn tương tự rất hữu ích, nhất là khi anh thiết kế cái gì đó, bởi vì quan trọng là mọi người trong nhóm đều hiểu chuyện gì đang xảy ra. Chúng tôi thường thích rủ nhau đến xưởng chế tạo cùng lúc và như vậy người nọ có thể gợi cho người kia nảy ra các ý tưởng. Rất khó có thể tự thiết kế các thứ một mình bởi vì rất có thể mình gặp trục trặc gì đó mà khó tìm ra cách giải quyết, trong khi nếu có người khác cùng làm thì họ có thể giúp mình. Tranh luận về các thiết kế thường là một cách đưa ra các quyết định rất nhanh chóng.’

Rõ ràng là tranh luận hoàn toàn không gây thiệt hại gì cho mối quan hệ công việc của họ, và họ có thể nhanh chóng vượt qua các bất đồng quan điểm. Thực tế là có vẻ Brewin và Crawford đã dự định tiếp tục hợp tác với nhau. Họ đã từng hợp tác làm 3 dự án, cả 3 đều đoạt giải thưởng, và họ cũng đã thành lập công ty TNHH Crawford Brewin để thử nghiệm và thiết kế Lều bê tông ngay từ khi còn đang nghiên cứu chế tạo sản phẩm này. Cuối năm nay họ dự định sẽ bắt tay vào sản xuất Lều bê tông – một kết quả tuyệt vời đối với cả hai sau nhiều năm thiết kế, thử nghiệm và marketing ý tưởng nổi bật của mình.